Zeynep Oral Zeynep Oral HakkındaYazılarKitaplarErişim Bilgileri
Yazılar

Yazılar 2020

Adaletsiz Ülkenin Adalet’i …

“Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli adalettir”

Siz de şu yukarıdaki tümcenin doğruluğuna inanarak yetişen kuşaktansanız, şimdilerde çok acı çektiğinizi biliyorum. Çünkü nicedir Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli adalet değil…

Adalet  Ağaoğlu, son zamanlarda keşke bu kadar çok yaşamasaydım, keşke  bu güleri görmeseydim derken bunu kastediyordu… (Eğer anı kitaplarını, günlüklerini  okuduysanız, o temelin, o adaletin peşinde ne çok koştuğunu  bilirsiniz…)

“Kurtuluşu Sezdirmek”

“Sanatçının görevi, gerçeği nesnelliği ile ortaya koyarken kurtuluşu sezdirmek, varolan düzenin sürekliliğinden insanları kuşkuya düşürmektir.”  Böyle demişti.

Yıl 1975. Adalet Ağaoğlu o yıl Sait Faik Hikaye Armağanını kazanmış. Sanat Dergisi’nin o haftaki (o zaman haftalıktı)  sayısını kapaktan başlayarak bu konuya ayırmışız.  Seçici Kurula bakar mısınız: Adeta Türk edebiyatının bir panoraması: Vahit Turan , Behçet Necatigil,  Rauf Mutluay, Tahsin Yücel, Haldun Taner, Oktay Akbal. (Şimdi fark ettim: çoğu, Cumhuriyet’e de yazan kalemler…) Yukarıdaki “sanatçının Görevi” alıntısı o röportajdan.

Ne çok, ne çok anımız var… Sanat Dergisi’ne yazıyla katkıda bulunması…TÜYAP  Kitap Fuarında Onur yazarı olduğunda bitmeyen sohbetler.. “Yazarlığımın iç çamaşırları” dediği Yapı Kredi Galerisindeki sergi – Her fotoğrafta ayrı bir değişken güzelliği…  (Şimdi herkes anılarını dökmeye kalksa ciltler oluşturur)…

  Benim en sevdiğim anım “Kurtuluşu sezdirmek için”, 12 Ey Anayasasına ilk ve en açık en korkusuz biçimde “HAYIR” diye haykırması…Faşizmin üzerimizden silindir gibi geçtiği günlerde, sadece hapistekilerin değil, herkesin, daha doğrusu düşünen her insanın tutsak olduğunu vurgulaması…

Ah evet, sonradan “son enayiliğim” dediği “Yetmez ama evdecilere” katılması hepimizin yüreğini acıttı. Ama yanıldığını defalarca ifade de etti… Ve ben yaraları kaşımak yerine, okşayarak iyileştirmekten yana olduğumdan, o seçimin nedenini de yukarıdaki alıntıda bulabiliyorum:  Yani  “Var olan düzenin sürekliliğinden insanları kuşkuya düşürme” çabasında…

“İntihar etmeyeceksek içelim bari”

“Ölmeye Yatmak”,  “Bir Düğün Gecesi”,  ve “Hayır”… Bu üçleme Türkiye’nin gerçeklerini, bireysel ve toplumsal alanda irdeler…   Cumhuriyet kuşağının aydınları… Bilinçlenmeleri, sorgulamaları, birbirlerini etkilemeleri… Kadının özgürleşme çabası…Kadın olmakla aydın olmak;  Batı değerleriyle geleneksel ideoloji çelişkisi…  Toplum baskısı.. Çok katmanlı kültürel karmaşa… Ve aydının kendiyle hesaplaşması…  

“Bir Düğün Gecesi’nde Aysel’in kız kardeşi şöyle der:  “İntihar etmeyeceksek, içelim bari”…

Türkiye gerçeğinde kimi genç aydınlar intihar etti, kimi içti… Ama bir çoğu da  baskıyla, hapislerle, idamlarla, sokak ortasında vurulmalarla, işkenceyle, zulümle yok edildi…

Adalet Ağaoğlu oyunlarıyla, romanlarıyla, öyküleriyle bize bizi anlattı. Düşünceyi ve söyleyeceği sözü edebiyatın gücüyle ve büyüsüyle bize sundu.

Dün sonsuzluğa göçtüğünü duyunca   benden kısa bir görüş isteyenlere şunları söyledim. Burada tekrarlıyorum: 

Adalet Ağaoğlu: Cumhuriyet kadını, Cumhuriyet devriminin tanığı, usta yazar, Türkçe’nin güçlü  kalemi… Romanlarıyla, oyunlarıyla, öyküleriyle, denemeleriyle edebiyatımıza, tiyatromuza ve yaşantımıza değer katan insan…  Her yeni kitabını heyecanla beklediğim yazar…  Çocuk merakı, öğrenme tutkusu, serüvenciliği, nüktedanlığı, risk almaktan korkmayan kişiliği… İyi ki onca yazdı. İyi ki okuduk. İyi ki var. Işık içinde uyusun…

16 Temmuz 2020

 

 

 

Geri
Zeynep Oral Hakkında Yazılar Kitaplar Erişim Bilgileri