Zeynep Oral Zeynep Oral HakkındaYazılarKitaplarErişim Bilgileri
Yazılar

Yazılar 2018

 Salzburg Festivalinde  Yaşama Sevinci...

Adaletsizliğin ,  işsizliğin, ekonomik krizin, gelecek endişesinin insanları hayattan bezdirdiği , tüm yaşama sevincini  yok etmeye çalıştığı bir ortamda; dünyadaki ve ülkemdeki çağdaş, aydınlık, nitelikli  olayları sizlerle paylaşmaya hala  inat ediyorum diye kendime sık sık soruyorum...Sorumun tek yanıtı var: Başka türlüsünü bilemediğimden...  

İnsanın yaşama sevincini zirveye taşıyan Salzburg Festivali'nden geçen yazıda "Salome"yi paylaşmıştım. Şimdi sıra  çok çarpıcı iki yeni prodüksiyonda...

AŞK MI, KUMAR MI 

 Puşkin'in öyküsünden Çaykovski'nin bestesi "Pique Dame" (Maça Kızı)  operası bir zamanların avant-garde en yenilikçi  Hans Neuenfels tarafından sahneye konmuştu. Yaş 77 ama farklılıklardan, aykırı buluşlardan hiç vazgeçmiyor.

Çok koyu renk bir sahne tasarımında cart renklerden oluşan kostümler;  koroyu ve solistleri  ileri geri yürüyen platformlarda sahneye taşıması;.Korolara soyut kukla hareketleri vermesi... Rus duygusallığı kadar ilerideki Sovyet disiplinine de işaret etmesi: Çocuk korosunu geleceğin askerleri gibi göstermesi...Koronun mayolarıyla toplu yüzme spor seansları vb...Bunların hiç biri  Mariss Jansons yönetimindeki   Viyana  Filarmoni'nin yorumunu gölgelemeyecekti.

Kumara düşkün Herman (Amerikalı tenor  Brandon Janovich)  ile rahat güvenceli evliliğe hazırlanan Lisa (Rus soprano  Evgenia Muraveva) arasında ansızın alevlenen aşkta, tutkuyu değilse de  risk almayı öne çıkaran bir yorum izledik.  İki solist de hem oyunculuklarıyla hem sesleriyle muhteşemdi ama ikisi arasındaki  o tutkuya nedense dokunamadım.Belki de sahne üstündeki "buluş" çokluğundan... Kumarda galibiyetin sırrını taşıyan yaşlı Kontes rolünde  Alman Mezzo Soprano Hanna Schwarz   yıllara meydan okuyordu...

Sahnede fondaki  beyaz perdede ya da aşk mu kumar mı ikilemindeki  Herman 'ın arşınladığı St. Petersburg sokaklarında dolaştık.... Sonunda Lisa nasıl intihar etti  dersiniz?  Perdedeki  gölgesini  çekip alıverdi! Hepsi bu! Müthişti! İntihar değil, yönetmenin  buluşları ve müziğin gücü... 

CECİLİA  BARTOLİ  FENOMENİ

Bugüne dek bunca  gülerek, bunca coşkulu, bunca kahkahalar atarak bir opera temsili izlememiştim.   Moshe Leiser- Patrice Caurier ikiilisinin sahnelediği Rossini'nin "L'Italiana in Algeria" (Cezayırde bir İtalyan) operasından söz ediyorum. 

 Bu prodüksiyonun  dekorundan ışığına kostümünden videolarına   her şeyi bir bütündü. Birbirini tamamlıyordu.  Bu operada bugüne dek izlediklerimde genellikle   Doğu ile  Batı  çelişkisi vurgulanırdı.. Ve çoğu  kez Doğu adeta karikatürleşirdi... Oysa bu kez Doğu- Batı değil,  Doğuda da Batıda da  yaşı geçmiş ama gözü hep dışarıda kadın peşinde koşan; aklı, başında değil de orasında  olan  olan Erkek'leri hedefe koymuştu.  

Prodüksyonun bir  başka önemli farkı,  ayni zamanda festivalin yönetici de olan  Cecilia Bartoli'nin  İtalyan esir kız  İsabella rolünü üstlenmesiydi.  Bartoli,  sesiyle   ve oyunculuğuyla eserin   dinamosu, kıvılcımı olup çıkmıştı. Cezayirli  kendini bilmez Mustafa  Paşa'ya (İldar Abdrazakov) karşısında onun İsabella'sı sadece güzel değil  ayni zamanda oyunbaz,işveli,  tüm erkekleri parmağında oynatan, Mustafa'nın karısı Elvira ( Rebeca Olvera) ile  dayanışma içinde olan  özgür ve güçlü bir kadındı! Bir ateş parçasıydı

 Sahnedeki gerçekçi dekor,  sahne dekorunu deviren gemi kazası;  sahici otomobilin sahneye dalması; plastik kuşların telefon tellerine konması;  televizyon çanaklarının devrilmesi; nargile içen koronun müzikle uyumlu  duman üflemesi;  spor ekibi olup spagetti yemeleri..  İtalyan kadınlarla ilgili aryada, arka perdede Fellini'nin "8.5" filmindeki Anita Ekberg'in Trevi Çeşmesindeki sahnesini izlememiz...Finalde  İsabella ve sevgilisinin  "Titanik" filmindeki  Winset- Di Caprio pozuyla  ülkelerine dönmeleri...    Eser sona erdiğinde, kahkahalarımız  bitmedi. Tempo tutarak alkışlıyor, müziğe katılıyorduk. ..

Müziğin gücü bir kez daha  yaşama sevincimize sevinç katmıştı.

23 Ağustos 2018

 

Geri
Zeynep Oral Hakkında Yazılar Kitaplar Erişim Bilgileri